Wat gebeurt er aan de hemel?
Astrokalender voor een gewone verrekijker - januari 2026
De prachtige wintersterrenbeelden staan aan 's avonds aan de hemel. Zoals altijd zijn er mooie samenstanden te bewonderen.
Za 3 jan: Jupiter nabij de volle maan
De volle maan trekt in sterrenbeeld Tweelingen boven Jupiter langs. Op 22.00 uur staan de objecten 3,3 graden van elkaar. De heldere sterren Pollux en Castor maken de aanblik nóg mooier.
De maan en Jupiter staan de hele nacht boven de hemel
Di 20 jan: Smalle maansikkel
Het is twee dagen na nieuwe maan. De jonge maan toont zich vanavond weer in de nieuwe cyclus als een smalle sikkel. Zoals we de maan vanavond zien, is slechts 4% verlicht door de zon. Het niet door de zon verlichte deel is bij een goed heldere lucht ook te zien: het 'asgrauwe licht' of 'aardschijn'.
Kijk rond 18.00 uur laag boven de horizon in het zuidwesten.
Di 27 jan: Maan bedekt Plejaden
De maan trekt over de fraaie open sterrenhoop Plejaden. De maan is voor iets meer dan 60% verlicht en een aantal heldere sterren van de groep verdwijnen achter de donkere maanrand. Taygeta (m 4,3) verdwijnt rond 22.15 uur, 4 minuten later gevolgd door 18 Tau (m5,7). Omstreeks 22.32 uur is Asterope (m 5,8) aan de beurt.
Vroeger op de avond is, in aanloop op de sterbedekkingen, de samenstand van de maan en de Plejaden in een verrekijker al een prachtig gezicht.
Wo 28 januari: oortje aan de maan
De 6 kilometer hoge bergtoppen rondom de laagvlakte Sinus Iridum wordt vanavond dusdanig belicht dat er een 'oor' of handvat ('the golden handle') aan de maan lijkt te zitten. Een grappig gezicht.
Do 29 januari: maan bedekt ster
Omstreeks 19.54 uur verdwijnt de ster ZC885 (m 5,6) van het een op het andere moment vanwege de donkere maanrand die er voorlangs trekt.
Vr 30 - za 31 jan: Jupiter nabij de vrijwel volle maan
We eindigen deze maand met een verschijnsel dat veel lijkt op het eerstgenoemde verschijnsel bij 3 januari. De maan is een ronde om de aarde aan de hemel terug bij Jupiter. In de vroege ochtend van zaterdag 31 januari is de stand het mooist.
En verder:
Nova T Coronae Borealis
Hou sterrenbeeld Noorderkroon in de gaten! Nog steeds wachten we op het moment dat daar een 'nieuwe ster' - een nova - gaat verschijnen. We hadden gedacht dat het in 2024 zou gebeuren. De kans is nu toch echt groot dat we er in 2026 getuige van kunnen zijn! Lees meer in dit artikel over Nova T Coronae Borealis.
Tot slot van dit maandoverzicht de maanfasen op een rijtje. Deepsky waarnemingen gaan het best rond nieuwe maan en op avonden bij laatste kwartier en de dagen daarna. Bij eerste kwartier en volle maan stoort de maan tijdens de avonduren.
Bronnen: Sterrengids 2026, Jaarboek sterrenkunde 2026, hemel.waarnemen.com, Stellarium en SkySafari Pro.